De busker, de fabriek en de digitale revolutie

of, Waarom muziek gratis is ...

 

de muziek

Wat zegt een busker die niet kan praten? Hij heeft namelijk een mondharmonica of lied in de mond. Hij zegt: Ik zing omdat jij voorbijkomt. Ik perform als je blijft staan en als je wil, geen druk, dan mag je ook iets geven. Misschien 99 cent voor dit liedje of zo.

De straatzanger zingt en zijn lied komt mij tegemoet. Het lied valt in mijn oor. Volledig gratis. Het is een shareware-ervaring, want klein geld geven mag en is zelfs gewenst. Als we naar de oorsprong van muziek teruggrijpen, begrijpen we weer dat muziek - ongrijpbaar en enkel te percipiëren door het oor - altijd gratis was.

de muur

Wanneer de zanger zo getalenteerd is en de wilskracht heeft om een muur rondom zijn performance te bouwen - zo één met een smalle poort - en men wil nog steeds luisteren dan mag en moet hij inkom vragen, want, het lied valt anders niet meer in je oor. Het wordt exclusiever en dat brengt op. Exclusiviteit kan je verkopen. Bovendien moeten die muren geschilderd worden en de ruimte opgewarmd, de lichten branden, de versterkers suizen en het sanitair voorzien van stromend water. Kortom, in dit nieuwe model is geld noodzakelijk. 

De busker zingt, het lied valt in de oren, de interesse wordt gewekt, een publiek wordt geboetseerd uit het niets. Een publiek dus, dat zich graag laat uitnodigen voor een ommuurd optreden en zich graag laat overhalen om een album, vastgelegd op plastic of op USB-stick, te kopen, een T-shirt of een poster, een mok of een hoodie. 

het naamkaartje

Het is namelijk zo dat het lied, totaal gratuit gebracht, het naamkaartje is van de muzikant; het is zijn uitnodiging, zijn lokmiddel waardoor mensen uit sympathie en bewondering hun portefeuille bovenhalen voor méér. Het gezongen lied is ongrijpbaar en wil mensen betoveren en poogt de toevallige luisteraar te binden aan de performer. Dus, vooraleer je een muur van belangrijkheid en exclusiviteit optrekt, moet je dus eerst lokken met zoete melodieën die kosteloos en vrijblijvend zijn. Daarom is een muzikant altijd op zoek naar een goede en strategische plaats om gehoord te worden. Bijvoorbeeld daar aan dat beeld aan de zijkant van het marktplein. Daar komt nogal wat volk langs.  

het oude gebouw

In diezelfde stad bevindt zich ook een oud gebouw. Daar smelt men plastic waarop men de klanken van virtuozen kan vasthouden. De klanken kunnen gemultipliceerd worden en gedistribueerd. Het lied valt niet in de oren, tenzij men de muziekdrager, het vinyl of het plastic, van de fabriek koopt. Voeg daar dan nog deze lucratieve troef aan toe:

Op zoek naar de grootste gemene deler, worden artiesten efficiënt gekoppeld aan een groot betaalgraag publiek door aan de hand van een feilloze mal, licht verteerbare klanken te componeren, studio's, concertzalen en winkels te bouwen. Ten slotte gaan ze op zoek naar de muzikanten die het best passen in dit geniaal plan. Of, ze creëren deze artiesten vanuit het niets. Dit alles schuiven zij op plastic-dragers en bieden het te koop aan. De melomaan met goede smaak houdt hier niet zo van, maar is het onrechtvaardig? Neen, want business is business en een CD valt nu eenmaal niet gratis van de pers, laat staan in je brievenbus. Een schijf moet vervaardigd worden, moet verzonden worden; en daar is brandstof, verpakking en management voor nodig en dat kost geld. Iemand moet het betalen.

het digitale podium

Maar - en hier wordt het interessant - voor de stand-alone-muzikant, die niets van doen heeft met de prefab-popcultuur is er vandaag een betere locatie om vele toehoorders te winnen. Je zingt niet meer op één hoek van één straat in één stad. Je lied klinkt, volledig gratuit, in de woonkamer van vele duizenden beschikbare luister-bereide mensen. Je digitale lied valt opnieuw, boven alle muren uit, zonder omwegen recht in de oren van voorbijgangers.

Inderdaad, de oren van vandaag zijn gekluisterd aan mooie luidsprekers, gekoppeld aan de wolk van het wereldwijde internet. Je lied kan doorklinken tot in ontelbare livings en slaapkamers. En net zoals op de straat mag de artiest zijn hoed laten rondgaan. Via PayPal kan de genietende luisteraar zijn bewondering concreet maken. Vrijblijvend natuurlijk. Meer nog, hij zal de artiest beginnen volgen; nieuwsgierig om te vernemen wat hij denkt, schrijft en zingt. En als je optreedt, dan zullen de echte fans opduiken met een betaalgrage bereidwilligheid om de digitale ervaring te vervolledigen met een analoge ontmoeting met de echte artiest.

de leugen

Wanneer een business die al jaar en dag exclusieve muziekdragers verkoopt, dezelfde som wil verkrijgen van de luisteraar terwijl er nu geen drager meer is, geen verpakking, geen vervoer, geen exclusiviteit en geen uitputtingsdreiging, dan verkoopt die eigenlijk een leugen. Enkel de digitale winkels die het makkelijk maken om muziek te vinden, kunnen een prijs vragen voor de service, niet voor het product. Deze prijs moet natuurlijk veel lager zijn dan die van het vorige voorbijgestreefde verkoopsmodel.

het perspectief

Ben jij muzikant? Don't quit your day job. Bied jouw muziek gratis aan op je eigen website met de gelegenheid om financieel gesteund te worden. Maak gebruik van de social networks om een band te creëren met de mensen die van je muziek genieten. Maak je songs ook beschikbaar in de digitale winkels. Voeg performance, content, art en merchandise toe aan je muziekwereld. Daar kan je geld mee verdienen. Ben je heel erg getalenteerd? Dan zal dat bevestigd worden en wie weet kan je dan uiteindelijk toch je gewone job opzeggen. Verkoopt of produceert u nog vinyl of CD's? Ga dan beter op zoek naar een nieuwe en relevante markt.

de samenvatting

Muziek bestaat uit golven, is ontastbaar, belangeloos en gratis. Een lied is een naamkaartje, een annonce. Digitale muziek brengt ons terug naar het vrijblijvend gezongen lied van de artiest en moet dus gratis zijn maar kan financiële en vrijblijvende steun gebruiken. Tastbare muziekdragers zijn niet gratis en beperkte oplage is en blijft verkoopbaar. Concerten zijn meestal niet gratis, je hebt een ticket nodig om er bij te kunnen zijn. Exclusiviteit is geld waard. Een digitale winkel met snelheid, volledigheid en efficiëntie, is een service die om die reden ook weeral geld waard is. Maar opnieuw, een digitaal lied op zich, is gratis. Wel, bijna gratis, want je betaalt hoedanook wel de bandbreedte waarmee de muziek binnenstroomt. 

Hoe klink dat in de oren?

Rob Allaert, melomaan

Comments

[David]

Mooi gezegd Rob! Heel poetisch, en ook helemaal waar. Het internet biedt geweldige kansen voor muzikanten.